Chữa cháy sol khí / aerosol - Ưu và nhược so với các hệ thống khác

1. Sơ lược về thị trường chữa cháy sol khí / aerosol

Việc trang bị hệ thống chữa cháy khí tự động là rất cần thiết cho các khu vực có chứa thiết bị điện/ máy móc quan trọng, nhưng bên cạnh đó chi phí đầu tư cho các hệ thống này không nhỏ. Trong trường hợp các chủ đầu tư có nguồn ngân sách hạn hẹp thì hệ thống chữa cháy tự động Sol-khí/ Aerosol là lựa chọn thích hợp nhất.

Sol-khí (hay còn gọi là Aerosol, condensed) là một hóa chất ở thể rắn (hỗn hợp gồm chất oxy hóa, chất dễ cháy và các chất phụ gia để nhiệt phân tạo ra Sol-khí), chứa trong bình không có áp suất. Khi được kích hoạt bằng nhiệt hoặc điện sẽ phản ứng đốt cháy hỗn hợp bên trong bình, tạo ra các hạt Sol-khí có kích thước cực nhỏ chỉ vài micromet lơ lửng trong không khí. Thành phần chính trong Sol-khí là các khí tự nhiên và Kali, chúng sẽ len lỏi vào các ngóc ngách, khe hở để tìm và dập tắt đám cháy hoàn toàn trong vài giây theo phương pháp hóa học (làm phá vỡ chuỗi phản ứng hoá học xảy ra trong ngọn lửa, chứ không làm cạn oxy và/hoặc làm mát theo mô hình tam giác lửa truyền thống).

Nguyên lý chữa cháy: Ban đầu ngọn lửa được hình thành nhờ 3 yếu tố: vật liệu cháy, nhiệt và oxy trong không khí. Ngọn lửa muốn duy trì phải có đủ lượng oxy, nhiệt, vật liệu cháy không bị cách ly và yếu tố quan trọng là chuỗi phản ứng cháy: O, H, OH (các gốc nguyên tử tạo ra phản ứng cháy).

Khi Sol-khí được phun ra thì các phần tử K sẽ tấn công vào các gốc O, H, OH làm cho chuỗi phản ứng cháy bị bẻ gãy mà không lấy oxy trong không khí, do đó dập tắt đám cháy hoàn toàn theo phương pháp hóa học.

Nguyên lý chữa cháy của aerosol
 

2. Các khu vực thường được yêu cầu trang bị sol khí / aerosol

Ở những nơi cần dập tắt đám cháy tức thì và không để đám cháy lan rộng ảnh hưởng đến sự hoạt động liên tục của hệ thống như: các phòng thiết bị điện, các phòng máy móc quan trọng của các xưởng sản xuất, … 

Cùng với hiệu quả chữa cháy và chi phí đầu tư hợp lý hệ Sol-khí được sử dụng rộng rãi ở tất cả các dạng công trình/ lĩnh vực khác nhau.

Bên dưới là ứng dụng hệ chữa cháy Sol-khí cho các dạng công trình khác nhau.

Xưởng sản xuất

 

Các bãi đậu xe nhiều tầng có mái che
 

Văn phòng, trung tâm thương mại

 

Nhà xe

 

Kho lưu trữ, nhà kho,…

 

Trạm máy phát điện

 

Phòng Server, BTS, trạm điện thoại

 

Tủ điện, trạm điện (điện áp lên đến 40KV)

 

Hầm cáp

 

Ngoài ra hệ Sol-khí còn được trang bị cho các phương tiện vận chuyển như: xe chuyên dụng công trình, xe chuyên dụng quân sự (chữa cháy cho các khoang máy của các xe), tàu điện ngầm,…
 

3. Ưu và nhược điểm của hệ thống SOL-KHÍ/AEROSOL so với các hệ thống chữa cháy khác như FM200, NOVEC, CO2 và Nitơ

Mỗi hệ thống chữa cháy tự động sẽ có những đặc điểm riêng phù hợp với các mục đích bảo vệ công trình khác nhau. Chúng ta có thể xem bảng dưới để có cái nhìn tổng quan hơn nhầm lựa chọn hệ thống chữa cháy phù hợp và hiệu quả nhất với từng loại công trình cần được bảo vệ:

 

Chất chữa cháy	Tác động đến con người	Tác động đến tài sản	Tác động đến môi trường	Khác
Sol-khí	Không ảnh hưởng đến con người ở nồng đồ thiết kế cho phép với cảnh báo phòng ngừa phù hợp	Không gây hư hỏng thiết bị trong khu vực bảo vệ	Thân thiện với môi trường Không ảnh hưởng đến tần ô - dôn	Bình không có áp lực, lắp đặt nhanh chóng, không cần đường ống dẫn, đầu phun
Bọt và nước	N/A	Ăn mòn vật liệu và các kiến trúc kim loại do lượng nước lớn. Gây hư hỏng các thiết bị điện tử	Tàn dư sau chữa cháy khó loại bỏ, dung dịch bọt độc hại
CO2	Nguy hiểm đến tính mạng con người khi chữa cháy (gây ngạt)	Gây nguy hại đến thiết bị điện tử	Lượng CO2 phun ra từ quá trình xả khí cao hơn nhiều so với các nguồn khác	Áp lực cao
Khí trơ	Ngăn chặn quá trình oxy lưu thông đến não	Không gây hại	Không gây hại	Áp lực cao
Halocarbon	Cấm sử dụng ở những nơi có người	Không gây hại	Gây hại đến môi trường và tầng ô - dôn
Novec 1230	Con người có thể ở trong khu vực xả khí	An toàn với thiết bị trong khu vực bảo vệ	Tồn tại trong không khí 5 ngày An toàn với tầng ô - dôn
FM200	Con người có thể ở trong khu vực xả khí (với nồng độ ở ngưỡng cho phép)	An toàn với thiết bị trong khu vực bảo vệ	Không ảnh hưởng đến tầng ô - dôn Gây hiệu ứng nhà kính

 

Nhìn chung hệ chữa cháy Sol-khí có nhiều ưu điểm:

- Chi phí đầu tư thấp hơn so với các hệ thống chữa cháy khí tự động khác

- Thi công, lắp đặt, bảo trì đơn giản (không cần hệ thống đường ống dẫn khí, đầu phun)

- Không tác động đến oxi trong khu vực chữa cháy

- Bình chứa không áp lực

- An toàn với con người và môi trường
 

4. Qui định về thiết kế, lắp đặt, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí

Hiện trong TCVN 13333: 2021 có qui định về thiết kế, lắp đặt, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí, chi tiết như sau:

"4.1 Thông tin chung
4.1.1 Chất chữa cháy đề cập trong tiêu chuẩn này phải là chất không dẫn điện.
4.1.2 Việc thiết kế, lắp đặt, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí phải được thực hiện bởi người có chuyên môn về hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí.
4.1.3 Hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí phải được thiết kế, lắp đặt, kiểm tra, thử nghiệm hoạt động và bảo dưỡng phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tiêu chuẩn này.
4.2 Sử dụng và hạn chế
4.2.1 Hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí
4.2.1.1 Hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí và các thiết bị chữa cháy tự động phải được lắp đặt và sử dụng để bảo vệ khu vực nguy hiểm.
4.2.1.2 Hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí và các thiết bị chữa cháy tự động được nhắc đến ở 4.2.1.1 phải được cơ quan có thẩm quyền kiểm định đạt theo tiêu chuẩn UL 2775 hoặc tiêu chuẩn tương đương.
4.2.2 Các chất chữa cháy bằng Sol-khí không được sử dụng đối với các đám cháy có liên quan đến các nguyên liệu sau (ngoại trừ các trường hợp đã được cơ quan có thẩm quyền thử nghiệm và cấp phép):
- Cháy sâu bên trong các nguyên liệu loại A.
- Cháy hóa chất hoặc hỗn hợp hóa chất như Xen-lu-lô Nitrát, thuốc súng có khả năng oxy hóa nhanh trong điều kiện thiếu oxy.
- Các kim loại như Li, Na, K, Mg, Ti, Zr, U và Pu.
- Các hydrua kim loại.
- Các hóa chất có khả năng tự nhiệt phân như một số peroxít hữu cơ và Hydrazine."

Ví dụ về lượng chất chữa cháy thiết kế của một số loại chất rắn tạo Sol-khí:

STT	Thành phần hóa học theo khối lượng				Nồng độ thiết kế, g/m3 (đã bao gồm hệ số an toàn 1,3)			Nồng độ thiết kế tối đa cho khu vực thường có người, g/m3 (đã bao gồm hệ số an toàn 1,3)
					Đám cháy loại A	Đám cháy loại B	Đám cháy loại C
1	77 % KNO3	4 % K2CO3	< 1% Mg	18 % Epoxy Resin Polymer	109.2	109.2	109.2	109.2
2	75 % KNO3	16,5 % Dicyandiamide		8,5 % Organic Resin	97	55	- Thiết bị điện với chất cháy loại B: 62; - Thiết bị điện với chất cháy loại A: 97;	100

- Phụ lục A – TCVN 13333: 2021 -
 

5. Các thương hiệu có tiêu chuẩn UL/FM và không có tiêu chuẩn UL/FM trên thị trường Việt Nam

Ở thị trường Việt Nam hiện nay có nhiều thương hiệu hệ chữa cháy Sol-khí đến từ nhiều nhà sản xuất khác nhau, mỗi thương hiệu sẽ có các đặc điểm/ cấu hình hình riêng cho hệ thống của mình, song đó về nguyên lý chữa cháy của các hệ thống này là như nhau. Dải sản phẩm của các hệ thống Sol-khí cũng đa dạng: loại bình Sol-khí kích hoạt bằng nhiệt, kích hoạt bằng điện, kích hoạt bằng tay,…

Có thể kể đến các thương hiệu hệ thống chữa cháy Sol-khí hiện có ở thị trường Việt Nam như: Firepro, Stat-X, GreenEX, Firecom, Granit,…

Fire pro	Stat-X (Fireaway)	GreenEx (Greensol)	Granit	Firecom
ANSI/CAN/UL/ULC 2775:2022	UL 2775	UL	N/A	UNI ISO 15779 2012

 

Lưu ý: Hiện nay các hệ thống Sol-khí/ Aerosol đạt tiêu chuẩn UL sẽ được ưu tiên sử dụng tại thị trường Việt Nam, do việc kiểm định hệ thống Sol-khí đã được thông qua và hiện trong TCVN 13333 : 2021 đã có qui định rõ về việc thiết kế, lắp đặt, bảo trì và kiểm tra cho hệ thống chữa cháy bằng Sol-khí. 

Còn các hệ thống đạt các tiêu chuẩn khác, việc kiểm định sẽ mất nhiều thời gian và tốn nhiều chi phí hơn (do phải xin kiểm định theo tiêu chuẩn nước ngoài)

6. Khả năng tư vấn/cung cấp sol khí / aerosol của An Phát

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối các thiết bị PCCC, An Phát cam kết tư vấn và đưa ra giải pháp hệ thống chữa cháy sol phí phù hợp nhất với nhu cầu công trình của quý khách hàng. 

Đội ngũ nhân viên kỹ thuật/ chuyên viên bán hàng của An Phát được nhà sản xuất huấn luyện và cập nhật thông tin kỹ thuật về sản phẩm định kỳ hàng quý/ năm nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và hiểu sâu hơn về sản phẩm/ hệ thống đang phân phối với mục đích xử lý các vướng mắc/ yêu cầu hỗ trợ từ khách hàng 1 cách nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất. 

An Phát đảm bảo hệ thống Sol-khí được tư vấn cho công trình của quí khách hàng hoạt động có hiệu quả và tuân theo tiêu chuẩn thiết kế của luật PCCC hiện hành.
 

7. Giới thiệu về nhà phân phối An Phát

Công ty TNHH Phát Triển Công Nghệ và Thương Mại An Phát – An Phat Fire and Security - là đơn vị chuyên nhập khẩu và phân phối sản phẩm trong ngành công nghệ Phòng Cháy Chữa Cháy từ những nhà sản xuất có uy tín trên thế giới như: Tập đoàn United Technologies – UTC (Mỹ), Tập đoàn Minimax Viking (Đức – Mỹ), Tập đoàn Tyco International / Johnson Controls International (Mỹ), Tập đoàn Robert Bosch (Đức), Detnov Security (Tây Ban Nha), Lingjack Engineering Works (Singapore).

Lãnh đạo An Phát là một kỹ sư tốt nghiệp Đại học Bách Khoa TP. HCM chuyên ngành Điện tử viễn thông, với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Phòng cháy chữa cháy cùng tư duy kinh doanh của một Người lãnh đạo học chuyên ngành kỹ thuật nên đường hướng của An Phát là luôn luôn lựa chọn phân phối các sản phẩm, thương hiệu có uy tín, chất lượng cao trên Thế giới. Mục tiêu của An Phát là trở thành công ty thuộc nhóm 3 công ty phân phối thiết bị phòng cháy chữa cháy đứng đầu Việt Nam vào năm 2025 với sứ mệnh bảo vệ an toàn cho tính mạng con người, tài sản và công trình trước các sự cố hỏa hoạn, cung cấp cho thị trường sản phẩm phòng cháy chữa cháy có chất lượng cao từ những nhà sản xuất uy tín trên thế giới.

Chất lượng dịch vụ và uy tín là giá trị cốt lõi tạo nên sự khác biệt và thành công của An Phát.

Đối với hệ thống chữa cháy Aerosol An Phát đã cung cấp 24 bình Sol-khí (Firecom) loại 4420g cho công trình nhà máy Worldon – Củ Chi (Giai đoạn 5) và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách hàng.